رینیت آلرژیک یک بیماری شایع آلرژیک است که باعث عطسه، گرفتگی بینی، آبریزش و خارش چشم یا بینی میشود. این حالت زمانی رخ میدهد که سیستم ایمنی بدن نسبت به مواد حساسیتزا (آلرژنها) که در هوا هستند مانند گرده گیاهان، گرد و غبار، موی حیوانات یا کپکها بیش از حد واکنش نشان میدهد.
گاهی به آن “تب یونجه” هم گفته میشود، هرچند نه از یونجه ایجاد میشود و نه تب دارد.
علت رینیت آلرژیک چیست؟
دلیل اصلی این بیماری واکنش بیش از حد سیستم ایمنی به آلرژنهای تنفسی است. شایعترین محرکها عبارتاند از:
آلرژنهای فصلی: گرده درختان، علفها و علفهای هرز (در بهار و پاییز شایعتر هستند).
آلرژنهای دائمی: گرد و غبار، موی حیوانات، کپکها، و ذرات سوسک.
اگر سابقه خانوادگی آلرژی، آسم یا اگزما داشته باشید، احتمال ابتلای شما بیشتر میشود.
تقسیمبندی رینیت آلرژیک
بر اساس راهنمای بینالمللی ARIA (پذیرفته شده توسط AAAAI، WAO و EAACI)، رینیت آلرژیک به دو شکل طبقهبندی میشود:
متناوب: علائم کمتر از ۴ روز در هفته یا کمتر از ۴ هفته در سال.
دائمی (مداوم): علائم ۴ روز یا بیشتر در هفته و بیش از ۴ هفته در سال.
از نظر شدت:
خفیف: علائم زندگی روزمره را مختل نمیکنند.
متوسط تا شدید: باعث اختلال در خواب، کار، مدرسه یا کیفیت زندگی میشوند.
علائم شایع
عطسههای مکرر
آبریزش یا گرفتگی بینی
خارش بینی، چشم، گلو یا گوش
ترشحات پشت حلق (Postnasal drip)
خستگی (معمولاً به علت اختلال در خواب)
چشمهای قرمز، آبکی یا متورم (اغلب همراه با التهاب آلرژیک چشم)
روشهای درمان
هدف از درمان، کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی است:
پرهیز از آلرژنها
استفاده از فیلترهای هوای HEPA و روکشهای ضدگرد و غبار برای تشک و بالش
بستن پنجرهها در فصل گردهافشانی
حمام کردن حیوانات خانگی و جلوگیری از ورود آنها به اتاق خواب
داروها
آنتیهیستامینها (خوراکی یا اسپری): برای کاهش عطسه، خارش و آبریزش بینی
کورتونهای بینی (اسپری بینی): مؤثرترین دارو برای کاهش گرفتگی بینی
ضداحتقانها (Decongestants): برای رفع موقتی گرفتگی بینی
مهارکنندههای لوکوترین: بهویژه در بیماران مبتلا به آسم مؤثر است
شستوشوی بینی با سرم نمکی: برای کاهش التهاب و شستوشوی آلرژنها
ایمونوتراپی (واکسن آلرژی)
برای بیمارانی توصیه میشود که داروها برایشان کافی نیست یا علائم شدید دارند. در این روش، مقدار کمی از آلرژن در طول زمان به بدن داده میشود تا بدن به آن عادت کند و حساسیت کاهش یابد.
چه زمانی باید به آلرژیست مراجعه کرد؟
اگر علائم شدید یا مداوم دارید
اگر داروهای بدون نسخه کمکی نمیکنند
اگر مطمئن نیستید که به چه چیزی حساسیت دارید
اگر به دنبال درمانهای بلندمدت مانند ایمونوتراپی هستید
جمعبندی
رینیت آلرژیک یک بیماری قابل کنترل است. با شناسایی محرکها، استفاده صحیح از داروها و در صورت نیاز ایمونوتراپی، میتوانید علائم خود را کاهش داده و زندگی راحتتری داشته باشید.